સમગ્ર એશિયામાં સૌથી સ્વચ્છ ગામ "માવલીનોંગ વિલેજ"....ની મુલાકાતે 🛖🏘️🏡🏚️
મેઘાલયની રાજધાની શિલોંગથી લગભગ 90 કિમી દૂર ભારત-બાંગ્લાદેશ બોર્ડર પાસે આવેલું ગામ માવલીનોંગ એક ગામ છે. આ ગામની અજોડ સુંદરતા જોઈને એવું લાગે છે કે આ મિની સ્વિટ્ઝરલેન્ડ છે.આજે ઘણા લોકો આ ગામને ભગવાનના બગીચા તરીકે ઓળખાવે છે.
25 વર્ષ પહેલાની વાત છે જ્યારે ગામમાં દર ઋતુમાં રોગચાળો ફેલાતો હતો. 1988માં જ્યારે બીમારીઓ ફેલાતી ત્યારે બાળકોને સૌથી વધુ અસર થતી હતી. દર વર્ષે ઘણા બાળકો મૃત્યુ પામતા હતા. ત્યારે રોગચાળાથી મુકિત મેળવવા શાળાના એક શિક્ષક રિશોત ખોંગથોરામે લોકોને સ્વચ્છતા અને શિક્ષણ સાથે જોડવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.
સ્વચ્છતા-શિક્ષણ માટે સમિતિની રચના --ભાસ્કર સાથે વાત કરતા ખોંગથોરામે કહ્યું કે તે સમયે સ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ હતી. ગંદકી એ રોગોનું મૂળ હતું. એક શિક્ષક હોવાના નાતે મને લાગ્યું કે સ્વચ્છતાનું જ્ઞાન ફેલાવવાની જવાબદારી મારી છે. આ કાર્યમાં માતાઓએ ખૂબ સહકાર આપ્યો. ગામમાં સ્વચ્છતા અને શિક્ષણના અભિયાનને આગળ ધપાવવા માટે એક સમિતિની રચના કરાઇ. સમિતિએ ગ્રામજનોને પશુઓને બાંધવા, કચરો ન નાખવા અને ઘરમાં શૌચાલય બનાવવાની પ્રેરણા આપી. લોકો પણ આ પ્રેરણાને સમજવા લાગ્યા. ઘરોમાંથી કચરો એકઠો કરીને એક જગ્યાએ લઈ જવામાં આવતો. કચરા માટે ખાતર ખાડો અને વાંસની પેટીઓ રાખવામાં આવી હતી, પાછળથી તેને રિસાયકલ કરી શકાય.
2003માં એશિયાનું સૌથી સ્વચ્છ ગામ બન્યું લોકોના સંકલ્પનું પરિણામ એ આવ્યું કે થોડા જ વર્ષોમાં આ ગામમાં સ્વચ્છતા અને શિક્ષણનો પ્રકાશ ફેલાયો. 2003માં, ડિસ્કવર ઇન્ડિયા દ્વારા તેને એશિયાના સૌથી સ્વચ્છ ગામ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું હતું. માવલીનોંગ ગામ 100 ટકા સાક્ષરતા ધરાવે છે. ગામમાં દરેક વ્યક્તિ સારું અંગ્રેજી બોલે છે. હિન્દી બહુ ઓછા પ્રમાણમાં સમજાય છે.
જે ઘર સાફ નથી કરતું તેને ખોરાક મળતો નથી ગામમાં પ્લાસ્ટિકની તમામ ચીજવસ્તુઓ પર પ્રતિબંધ છે. ધૂમ્રપાન પર પણ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે. નિયમોનું પાલન ન કરનારાઓને ભારે દંડ ભરવો પડે છે. 600 લોકોની વસ્તીવાળા આ ગામની ખાસી જનજાતિ સ્વચ્છતાને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લે છે. આજે અહીં દરેક ઘરમાં શૌચાલય છે. લોકો ઘરની સાથે રસ્તાઓ પણ સાફ કરે છે. દરેક ઘરની નજીક વાંસમાંથી બનેલા ડસ્ટબીન છે.
માવલીનોંગ ગામમાં વાંસથી બનેલો 75 ફૂટ ઊંચો સ્કાય વ્યૂ ટાવર છે, જ્યાંથી બાંગ્લાદેશનો અદભુત નજારો જોવા મળે છે. અહીં દ્વેકી નદીનું પાણી એટલું સ્પષ્ટ છે કે તેના પર તરતી હોડી જોઈને એવું લાગે છે કે હોડી પાણી પર નહીં પણ હવામાં તરતી હોય. માવલીનોંગનું બેલેન્સિંગ રોક એક લોકપ્રિય પર્યટન કેન્દ્ર છે, જ્યારે લોકો માટે આ ખડક ગામ અને તેના લોકોને દરેક હુમલાથી બચાવે છે.
